Instrukcja gry MOC EMPATII: Jak pomóc?

Cel gry edukacyjnej:

Dopasuj właściwe, pełne szacunku relacje do sytuacji osób z niepełnosprawnościami.

W grę MOC EMPATII: Jak pomóc? możesz grać w 2 wariantach:

Wariant 1:
„Wspólny cel” (dla najmłodszych)

Rozłóż wszystkie karty zakryte.

Gracz odkrywa 2 karty. Jeśli to para (ten sam symbol) – odkłada ją i omawiacie reakcję.

Jeśli nie – zakrywa karty.

Gra trwa do odkrycia wszystkich par – wygrywacie razem.

Wariant 2:
„Bystre oko, szybka ręka!” (dla starszych)

Karty Reakcji rozkładamy na stole obrazkami do góry. Karty sytuacji i 2 Jokery tasujemy i kładziemy zakryte w stosie, na środku stołu.

Jeden z graczy odkrywa pierwszą kartę ze stosu. Jeśli to Karta Sytuacji: Gracze szukają na stole pasującej Karty Reakcji. Kto pierwszy ja znajdzie, szybko kładzie na niej rękę i mówi odpowiedź. Jeśli poprawna – zabiera obie karty. Jeśli to Joker: Gracze jak najszybciej kładą rękę na Jokerze i mówią „Jak pomóc?!”. Najszybszy zabiera kartę.

Gra kończy się po wyczerpaniu stosu. Wygrywa gracz z największa liczba kart.

Dodatkowe objaśnienia kart

Odkryj praktyczne objaśnienia do kart, które w przystępny sposób wprowadzą Cię w świat zasad savoir-vivre. Dzięki nim zyskasz pewność siebie i będziesz wiedzieć, jak zachować się nawet w najbardziej wymagających sytuacjach. Koniec z niezręcznymi chwilami – teraz dobre maniery będziesz mieć zawsze pod ręką!

Zwróć uwagę, dotykając ramienia

Nie każda osoba usłyszy, że ją wołasz. Osoby Głuche lub słabosłyszące często nie zauważają, że ktoś chce rozpocząć rozmowę. Wołanie z daleka lub powtarzanie imienia może być nieskuteczne i prowadzić do nieporozumień. Delikatne dotknięcie ramienia lub machnięcie ręką pozwala spokojnie zwrócić uwagę i rozpocząć kontakt. To prosty gest, który pokazuje szacunek i ułatwia komunikację.

Bądź twarzą do rozmówcy

Wiele osób słabosłyszących odczytuje mowę z ruchu ust i mimiki twarzy. Gdy odwracasz głowę, zasłaniasz usta lub mówisz, idąc przed siebie, odbierasz im możliwość zrozumienia tego, co mówisz. Rozmawiając twarzą w twarz, pomagasz drugiej osobie czuć się pewnie i uczestniczyć w rozmowie na równych zasadach.

Mów do osoby, nie do tłumacza PJM

Tłumacz języka migowego pomaga w komunikacji, ale nie jest uczestnikiem rozmowy. Gdy zwracasz się do tłumacza zamiast do osoby Głuchej, możesz sprawić, że poczuje się pominięta. Utrzymuj kontakt wzrokowy z rozmówcą, zadawaj pytania bezpośrednio do niego i traktuj go jak każdego innego uczestnika rozmowy.

Nie zakrywaj ust

Dla wielu osób słabosłyszących ruch ust jest ważnym źródłem informacji. Kiedy zasłaniasz twarz ręką, telefonem lub jesz podczas mówienia, utrudniasz zrozumienie wypowiedzi. Wystarczy mówić naturalnie, wyraźnie i nie zasłaniać ust. Dzięki temu rozmowa staje się łatwiejsza i bardziej komfortowa.

Ktoś się jąka? Spokojnie wysłuchaj

Jąkanie nie oznacza, że ktoś nie wie, co chce powiedzieć. Potrzebuje jedynie więcej czasu, aby wypowiedzieć słowa. Kończenie zdań za rozmówcę lub ponaglanie może zwiększyć stres i utrudnić komunikację. Cierpliwe wysłuchanie pokazuje szacunek i daje poczucie, że to, co mówi druga osoba, jest naprawdę ważne.

Tablet to mój głos – wysłuchaj mnie

Nie wszyscy komunikują się za pomocą mowy. Niektóre osoby korzystają z tabletów, komunikatorów lub specjalnych urządzeń, które pomagają im mówić. Przygotowanie wypowiedzi może zająć chwilę, ale dzięki temu mogą samodzielnie wyrażać swoje myśli. Cierpliwość daje im możliwość bycia wysłuchanym i uczestniczenia w rozmowie.

Daj szansę odpowiedzieć

Niektóre osoby potrzebują więcej czasu, aby zrozumieć pytanie lub przygotować odpowiedź. To nie znaczy, że nie znają odpowiedzi. Kiedy odpowiadamy za kogoś lub ponaglamy go, odbieramy mu możliwość samodzielnego wyrażenia swoich myśli. Chwila cierpliwości daje przestrzeń do budowania pewności siebie i samodzielności.

Mów i pytaj bezpośrednio

Jeżeli dziecku towarzyszy rodzic, nauczyciel lub opiekun, naturalnie możesz chcieć zwrócić się właśnie do dorosłego. Jednak najważniejszym uczestnikiem rozmowy jest samo dziecko. Zadawanie pytań bezpośrednio do niego pokazuje, że jego zdanie jest ważne i że traktujesz je z szacunkiem.

Pozwól podjąć decyzję

Każdy lubi decydować o sobie. Osoby z niepełnosprawnością intelektualną również mają swoje preferencje, zainteresowania i potrzeby. Nawet jeśli wybór zajmuje więcej czasu, warto pozwolić go dokonać samodzielnie. W ten sposób wzmacniamy poczucie sprawczości i uczymy odpowiedzialności za własne decyzje.

Bądź otwarty na każdego

Nie wyręczaj, wspieraj

Chęć pomocy jest czymś dobrym, ale nie zawsze oznacza, że trzeba zrobić coś za drugą osobę. Wyręczanie odbiera możliwość nauki i rozwijania samodzielności. Najlepiej najpierw zapytać: „Czy mogę pomóc?”. Jeśli pomoc jest potrzebna, wspieraj tak, aby druga osoba mogła zrobić jak najwięcej samodzielnie.

Nie wykluczaj, baw się z każdym

Dzieci chcą mieć kolegów i koleżanki, bawić się oraz być częścią grupy. Wykluczenie boli niezależnie od wieku. Zapraszając do wspólnej zabawy każde dziecko, pokazujesz, że różnice nie przeszkadzają w budowaniu przyjaźni. Często wystarczy niewielka zmiana zasad zabawy, aby wszyscy mogli w niej uczestniczyć.

Jeśli możesz, usiądź na wysokości wzroku

Rozmowa z osobą siedzącą na wózku, gdy cały czas stoisz nad nią, może być męcząca i mało komfortowa. Gdy usiądziesz lub przykucniesz, łatwiej utrzymać kontakt wzrokowy i prowadzić rozmowę jak równy z równym. To drobny gest, który pokazuje szacunek i uważność.

Wózek to nie sprzęt, to moje ciało

Wózek jest częścią codziennego funkcjonowania osoby, która z niego korzysta. Opieranie się o niego, przestawianie go lub popychanie bez zgody narusza jej przestrzeń osobistą i może być niebezpieczne. Zawsze zapytaj, zanim zechcesz pomóc lub dotknąć wózka.

Śmiało, podaj rękę na przywitanie

Osoba z niepełnosprawnością ruchową nie oczekuje specjalnego traktowania. Przywitaj się z nią tak samo jak z każdym innym człowiekiem. Jeśli podanie ręki jest możliwe i komfortowe dla obu stron, będzie naturalnym gestem życzliwości i szacunku.

Zrób miejsce

Przejścia zastawione krzesłami, plecakami czy stolikami mogą uniemożliwić osobie na wózku swobodne poruszanie się. Wystarczy zadbać o odpowiednią ilość miejsca, aby każdy mógł samodzielnie dotrzeć tam, gdzie chce. Dostępna przestrzeń oznacza większą niezależność i poczucie, że każdy jest mile widziany.

Zaznacz swoją obecność – przywitaj się głośno i wyraźnie

Osoba niewidoma nie zobaczy, że wszedłeś do pomieszczenia ani że stoisz obok. Wystarczy powiedzieć „Cześć” i przedstawić się, aby wiedziała, z kim rozmawia. Dzięki temu rozmowa staje się naturalna i nie powoduje niepotrzebnego zakłopotania.

Nie zostawiaj przedmiotów w przypadkowych miejscach

Dla osoby niewidomej pozostawione na przejściu plecaki, hulajnogi czy krzesła mogą być trudną do przewidzenia przeszkodą. To, co dla innych jest drobiazgiem, może prowadzić do potknięcia lub zderzenia. Utrzymywanie porządku w przestrzeni wspólnej sprawia, że jest ona bezpieczna dla wszystkich.

Zaproponuj podanie swojego ramienia

Kiedy osoba niewidoma potrzebuje pomocy w poruszaniu się, najlepiej pozwolić jej chwycić Twoje ramię. Dzięki temu sama wyczuwa kierunek ruchu i zachowuje kontrolę nad swoim poruszaniem się. Chwytanie za rękę lub ciągnięcie może być niekomfortowe i dezorientujące. Najlepsza pomoc to taka, która daje poczucie bezpieczeństwa i szanuje samodzielność.

Nie rozpraszaj psa przewodnika

Pies przewodnik nie jest zwykłym zwierzęciem na spacerze – podczas pracy pełni rolę oczu osoby niewidomej lub słabowidzącej. Pomaga bezpiecznie omijać przeszkody, zatrzymywać się przed schodami i przeprowadza swojego opiekuna przez ruchliwe miejsca. Gdy głaszczemy psa, wołamy go lub próbujemy się z nim bawić, odrywamy go od wykonywanego zadania. Nawet krótka chwila rozproszenia może sprawić, że pies przeoczy przeszkodę lub zagrożenie. Jeśli chcesz okazać sympatię, najpierw zapytaj opiekuna, czy pies ma przerwę i czy można go pogłaskać. Szanując pracę psa przewodnika, pomagasz jego opiekunowi bezpiecznie dotrzeć do celu.